Kedi ve Köpeklerde Anksiyete (Kaygı) Problemleri

Anksiyete (Kaygı bozukluğu) nedir?

Anksiyete, spesifik olmayan bir tehdit ya da tehlikeye karşı hissedilen endişe hâlidir. Tehlike karşısında organizmanın savunma, sakınma ya da tetikte olma durumudur. Türkçemizdeki “kaygı” ve “endişe” kelimeleri anksiyete yerine kullanılmaktadır.

Aslında herhangi bir güvensiz ortamda sergilenen anksiyete doğal bir davranıştır.

Gerçek bir tehlike yokken tehlike varmış gibi algılanıp anksiyetenin bedensel ve davranışsal belirtilerinin ortaya çıkması hastalık boyutunda bir anksiyeteyi gösterir. Anksiyete hâlindeki hayvan, streste olduğu gibi sıkıntısını başa davranışlara kanalize edip endişe verici uyaranla hiçbir ilgisi olmayan davranış bozuklukları gösterebilir.

Ülkemizde bazı anksiyete bozukluklarının yaygınlığı:

Korku ve anksiyete % 69

Yalnızlık endişesi %26

Obsesif kompulsif bozukluklar (Bundan sonra OKB olarak kısaltılacaktır)

Genel anksiyetenin nedenleri:

Hayvanın geçmişte yaşadığı olaylar:

Travmalar ve aversif olaylar

Hatalı ödüllendirme ve cezalandırmalar

Diğer hayvanlardan gördüğü zararlar

İnsanların verdiği zararlar

Sosyalleşme döneminde yapılan hatalar:

Eksik sosyalleşme, örneğin evde yalnız kalmaya alıştırılmaması, hayvanın çeşitli gürültü ya da objelerle yeterince karşılaşmaması.

Bu dönemde yaşanan korkular ya da korku veren uyarımlarla alıştırılmadan karşılaştırılması

Hayvanın bakım koşulları:

Sosyal mahrumiyet,

Yetersiz fiziksel ve mental egzersiz

Kedide türe özgü üç anksiyete nedeni:

Kedinin yaşadığı evde/mekanda özel alanlarının olmayışı ya da karmaşıklığı

Mama kabında sürekli mama olmayışı

Tuvalet kabının pis olması

Anksiyetenin medikal nedenleri:

Kalp sorunları,

Feokromastom,

Troid hastalıkları özellikle hipertroidizm,

Sağırlık, görme bozuklukları,

Glikoz metabolizma anormallikleri,

Primer ya da karaciğer, böbrek vb. organ hastalıklarına sekonder gelişen beyin hastalıkları, beyin tümörleri, travmalar ve beynin damar hastalıkları

Sinir sistemini etkileyen çeşitli enfeksiyöz hastalıklar,

Psikotropik ilâçlar (serotonin sendromu),

Uyarıcı (örn.kafein, amfetamin) ve sempatomimetik (örn. efedrin) ilaç intoksikasyonları, organofosfat ve ağır metal zehirlenmeleri,

Hipnotiklerin ya da benzodiazepinlerin ani kesilmesi,

Her türlü travmalar.

Zehirlenmeler.

Anksiyetenin bedensel belirtileri:

İlk semptomlar otonom sinir sisteminden kaynaklanır.

Daha sonra bu semptomları, nörolojik, kardiyolojik, respiratorik, gastro-intestinal ve olay eskidikçe dermatolojik semptomlar vb. izleyebilir:

Kalpte çarpıntı ve taşikardi

Özellikle kedide pupillar midriazis

Hızlı soluma

Titreme

Tüy dökme, kaşıntı

Anorexi ya da polifaji

Kusma İdrar kaçırma vb.

Anksiyetenin sık rastlanan psikolojik belirtileri:

Hareketsizlik ya da bazen aşırı hareketlilik

Uyku bozuklukları

Uygun olmayan yerlere işeme ve dışkılama

Sinme, saklanma

Titreme, çabuk ürkme ve hiperrefleksi

Aşırı havlama ya da miyavlama

Agresyon, özellikle korku agresyonu

Tahrip edici davranışlar

Dikkat kesilme ya da dikkat kaybı

Huzursuz ve tereddütlü davranışlar

Volta atma ve diğer kompülsif davranışlar

Kedilere has anksiyetenin psikolojik belirtileri:

Kısır olsa bile idrar püskürtme

Kutusunun dışına ürinasyon ya da dışkılama

Kıllarını yolma ya da aşırı tımar

Aşırı sürtünme

Hiperestezi

Tedavi: http://www.veterinerpsikoloji.com/vetpsk/216/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir