OBSESİF-KOMPULSİF BOZUKLUKLAR (OKB)/ TAKINTI DAVRANIŞLARI:

OBSESİF-KOMPULSİF BOZUKLUKLAR (OKB)/ Takıntı Davranışları:

Hayvanda stresle başa çıkmak için sergilenen ancak zamanla iyice pekişen, hayvanın kontrol altına alamadığı, yineleyici, takıntı hâlini almış, amaçsız ancak oldukça sıkıntılı davranışlardır.

  • Obsesyon, kontrol dışı, ısrarlı dürtü ya da düşüncelerdir.
  • Kompulsiyon ise çoğu kez bir obsesyona tepki olarak ortaya çıkan, yine kontrol dışı, ısrarlı ve sterotipik hareketlerdir.

OKB’de hayvanın mizacının önemi büyüktür. Özellikle anksiyeteye yatkın ve hareketli mizaca sahip olanlarda daha sık görülür.

OKB’de kalıtımsal bir yatkınlık ve ırk predispozisyonu izlenmektedir

İnsanların birinci dereceden akrabaları arasında da OKB görülme sıklığı daha fazladır. Bütün doğulu kedi ırkları kompulsif bozukluklara predispoze olabilmesine rağmen Siamese ve Abyssinian gibi daha emosyonel ve nervöz ırklarda ve melezlerinde kalıtımsal bir yatkınlık söz konusudur. Köpeklerde ise ufak ırklarda da görülebilir ancak Doberman pinscher, Danua, Labrador retriever, Golden retriever, Alman çoban ve İrlanda seteri gibi iri ırklarda daha sık görülür.

Bu durumda kalıtsal bir yatkınlık akla gelmektedir.

  • Doberman Pinscher: Böğür emme
  • İngiliz Bullterrier: Başını objelerin arasına ya da altına sokma, dar daireler halinde döndürme
  • Bull terrier: Kuyruk kovalama
  • Alman çoban: Kuyruk kovalama
  • Minyatür Schnauzer: Arka kısımlarını gözleme
  • Danua, Labrador retriever, Golden retriever: Akral kaşıntı granulomu-dermatit
  • Siyamlar ve Abissinia: Emme ve psikojenik alopesi

 Kompulsif davranışlar, hayvanda stresle başa çıkmanın yollarından biridir.

  • Kompulsiyonların, anksiyetenin giderilmesinde etkili olduğu fark edildikçe, yani hayvan kompulsiyon sayesinde rahatladıkça bu hareketlerin sıklığı artar. Böylece kompulsiyonlar ödüllendirilerek pekişir.

KOMPULSİF DAVRANIŞLARIN ÇEŞİTLERİ

1-Hareketlerle ilgili kompulsif davranışlar:

  • dönme, kuyruk kovalama, gölgesini kovalama,
  • volta atma,
  • sıçrama,
  • yün eğirme,
  • masturbasyon,
  • hiperestezi,
  • kaşınma,
  • sabit durakalma, duvara dayanıp kalma,
  • yıldızlara bakma ve halüsinasyonlar,
  • kendini aşırı tımar ve buna bağlı olarak psikojenik alopesi.

2- Agresif kompulsif davranışlar:

  • self agresyon: ayağına, kuyruğuna ya da vücudun herhangi bir yerine hırlama ve saldırma. Bu yönleri, stres nedeniyle kafasını duvarlara vuran veya kendilerini jiletleyen insanlara benzemektedir.
  • yemek kabına, eşyalara, gölge ve ışıklara, insanlara ya da hayvanlara ataklar,
  • sahipleri dahil, insanlara gereksiz saldırıp ısırmalar,
  • hiperestezi ve bunu takiben agresyonlar
  • akral mutilasyon, kuyruğunu ısırma

3- Oral kompulsif davranışlar:

  • Ayaklarını, kendi memesini, böğrünü, anüsünü, kuyruğunu, prepisyumunu ya da bedenin herhangi bir yerini emme,
  • aşırı tımar, kendini ya da eşyaları yalama ya da çiğneme (Yalama dermatiti)
  • dişleme ya da yalamayla tüy yolma (köpek ve kedide psikojenik alopesi),
  • Akral kaşıntı dermatiti
  • çok yeme ya da çok su içme,
  • kompulsif koprofaji, taş vb. yeme, pika,
  • eşyaları özellikle kumaş, posteki veya battaniye emme, çiğneme ya da yeme,
  • hayali sinek kapma benzeri hareketler

4- Vokal kompulsif davranışlar:

  • bazı gereksiz, anlamsız havlamalar,
  • ritmik, tekrar edici havlama ve miyavlamalar,
  • yemeğe, yemek kabına ya da canlı-cansız nesnelere havlamalar

Kompulsiyonların nedenleri:

Kompulsiyona yol açabilen psikojenik nedenler olarak, hayvanın kendisine, sahibine ya da çevresine ait birçok etken sayılabilir:

  • Her türlü, konflikt ve frustrasyon oluşturabilecek olumsuz emosyonlar, çatışma (konflikt) ve engellenme (frustrasyon) durumları söz konusudur.
  • Stres, fobi, korku ve her türlü anksiyete bozuklukları
  • Mental, bedensel ve sosyal uyarım eksikliği, egzersiz yetersizliği sosyal mahrumiyet, can sıkıntısı, yalnızlık
  • Kedi yavrularının emme davranışlarının kalıcı olması
  • Kedilerin erken sütten kesilmeleri ve emme duygularının tatmin olmayışı
  • Annenin yavrulara bakmayışı
  • Köpeğin pansiyona ya da başka birine bırakılması (evine döndüğünde sorun kendiliğinde düzelebilir)

KOMPULSİYONLARDA TEDAVİ : http://www.veterinerpsikoloji.com/vetpsk/takinti-davranislari-kompulsif-bozukluklarda-tedavi/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir